Nadczynność gruczołów przytarczycznych

Zadaniem gruczołów przytarczyc jest utrzymywanie właściwego poziomu wapnia w surowicy. W wypadku pierwotnej nadczynności gruczołów przytarczycznych produkowanie zbyt dużej ilości PTH zaczyna przekładać się na podwyższenie stężenia wapnia we krwi. Pierwiastek ten może wtedy być wydalany przez nerki, a kości w których jego ilość się zmniejsza, słabną.

Zmianą chorobową charakterystyczną dla nadczynności pierwotnej jest przekształcanie się jednego lub kilku gruczołów przytarczycznych w gruczolaki. Choć objawy nie muszę wystąpić u wszystkich pacjentów to w większości przypadków zauważa się m.in.: brak apetytu, bóle stawów i brzucha,  nudności, osłabienie mięśni, ogólne zmęczenie oraz zaburzenia pamięci.

Nadczynność gruczołów przytarczycznych w pierwotnej formie może występować pod kilkoma postaciami. Pierwsza, jelitowo-żołądkowa charakteryzuje się powracającymi wrzodami, które pojawiają się w żołądku i dwunastnicy, może także dochodzić do zapalenia trzustki. Postać nerkowa może prowadzić do powstania kamieni nerkowych. Typ nadczynności dotykający kości zazwyczaj przejawia się bólem, zaburzeniami w procesie kształtowania się kości, a także ich odwapnieniem.

Z wtórną nadczynnością gruczołów przytarczycznych możemy mieć do czynienia z kilku powodów, które nie są związane z samymi gruczołami. Braki wapnia mogą bowiem być spowodowane przez spożywaniem jedzenia ubogiego w ten pierwiastek. Z kolei wytwarzane na normalnym poziomie ilości wapnia mogą okazać się niewystarczające dla kobiet okresie ciąży. Gdy zapomni się o przyjmowaniu uzupełniających dawek tego pierwiastka istnieje ryzyko, że matka może przekazać  chorobę swojemu dziecku. 

Trzeciorzędowa nadczynność gruczołów przytarczycznych występuje bardzo rzadko jako reakcja na  niedoczynność wtórną i spowodowane przez nią zmiany chorobowe w nerkach.

Rozpoznanie:

• skargi chorego,
• stwierdzonych zmian kostnych,
• podwyższenia stężenia wapnia w surowicy krwi,
• podwyższonego wydzielania parathormonu,
• a przede wszystkim przerostu któregoś z czterech gruczołów przytarczycznych.

Leczenie:

Polega na operacyjnym usunięciu gruczolaka przytarczycy (powodującego nadmiar parathormonu) oraz farmakologicznym korygowaniu stwierdzonych objawów chorobowych i zmian biochemicznych.

Zobacz również objawy tej choroby: Objawy nadczynności gruczołów przytarczycznych