Moczówka prosta
Moczówka prosta, objawiająca się poliurią, polidypsją oraz nie zagęszczaniem moczu, jest chorobą wywołaną przez niedobór wazopresyny ADH, hormonu produkowanego w podwzgórzu i wydzielanego przez tylny płat przysadki. Niedobór wazopresyny może być spowodowany przez niewydolność przysadki, uszkodzenie układu podwzgórzowo-przysadkowego, urazy głowy, guzy mózgu, guzy przysadki mózgowej, zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, tętniaki i krwawienie wewnątrzczaszkowe, a także choroby nerek.
Niedobór wazopresyny powoduje zaburzenia wchłaniania wody w nerkach, efektem czego jest zwiększenie ilości wydalanego moczu. Zmniejszenie ilości wypijanych płynów nie ogranicza ilości moczu, lecz może prowadzić do odwodnienia. Moczówka może mieć postać centralną, nerkową lub wrodzoną, związaną z dziedziczeniem. Chorobę charakteryzuje wielkie pragnienie, ogóle osłabienie i zmęczenie, zaburzenia świadomości, wysoka temperatura, suche ręce, zatwardzenia oraz wydalanie dużej ilości moczu, zwłaszcza nocą, u dzieci jest to moczenie nocne. Chory wypija do 20 litrów płynów na dobę i oddaje równie duże ilości jasnego, rozcieńczonego, bezbarwnego moczu, do 15 litrów na dobę.
Leczenie odbywa się w warunkach szpitalnych, jest oparte na leczeniu choroby podstawowej. Chory powinien wypijać odpowiednie ilości płynów, np. zimnej wody, która zmniejsza odrobinę pragnienie. Moczówka prosta, która jest wynikiem urazu głowy, ustępuje nawet w ciągu roku, natomiast moczówka będąca wynikiem infekcji mózgu i opon mózgowych jest nieuleczlna, ze względu na nieodwracalne uszkodzenia. Leczenie farmakologiczne jest możliwe i długotrwałe, trwa do końca życia i polega na podawaniu brakującego hormonu. Możliwe jest też leczenie operacyjne w przypadku moczówki spowodowanej nowotworami mózgu. Chory powinien nosić opaskę z informacją o chorobie oraz o lekach, które przyjmuje i w jakiej dawce.