Choroby

Znajdź chorobę:

Wybierz literę rozpoczynającą nazwę choroby:

Ginekomastia - powiększenie piersi u mężczyzn

Ginekomastia to powiększenie jednego lub obu gruczołów sutkowych u chłopców lub mężczyzn. Rozrost tkanki gruczołowej - czasem również tkanki tłuszczowej - nie jest zmianą nowotworową. Nazwa ginekomastia oznacza kobiece piersi (greckie ?geny? - kobieta oraz ?mastos? - pierś). Czynnikiem stymulującym proces powiększania piersi u mężczyzny są estrogeny - ich względna przewaga nad androgenami (testosteronem).

Ginekomastia jako zjawisko fizjologiczne

Są przypadki, kiedy powiększenie piersi u chłopców i mężczyzn uznaje się za zjawisko całkowicie naturalne, które nie wymaga leczenia. Fizjologiczna ginekomastia może występować w okresie niemowlęcym, w okresie dojrzewania oraz u starszych mężczyzn.

Powiększenie piersi u noworodków

U noworodków ginekomastia pojawia się z powodu działania hormonów płciowych matki i dotyczy od 60% do 90% urodzeń. Ginekomastia, która pojawiła się po urodzeniu zazwyczaj szybko samoistnie przemija.

Powiększenie piersi u chłopców w okresie dojrzewania

U chłopców w wieku 14-15 lat powiększony gruczoł piersiowy obserwuje się u około 65%. Im starsi chłopcy, tym mniej stwierdza się przypadków ginekomastii. Tego typu powiększenie piersi spowodowane jest nasileniem syntezy estrogenów kory nadnerczy w okresie dojrzewania. Ginekomastia okresu dojrzewania zazwyczaj samoistnie przemija przed upływem 20. roku życia. Jeżeli u chłopców z ginekomastią okresu dojrzewania po upływie dwóch lat nie obserwuje się regresu, to wskazane jest podjecie diagnostyki i ewentualnego leczenia.

Powiększenie piersi u starszych mężczyzn

Z ginekomastią jako procesem fizjologicznym możemy mieć do czynienia również u mężczyzn po 50. roku życia. Powiększenie piersi u tych osób jest spowodowane wygaszaniem czynności hormonalnej jąder przy wciąż działającej czynności hormonalnej kory nadnerczy, która odpowiedzialna jest za syntezę estrogenów. W miarę starzenia się zwiększa się odsetek mężczyzn, których dotyczy ginekomastia fizjologiczna. Po 50. roku życia u mężczyzn mogą pojawić się dolegliwości związane z andropauzą, czyli męskim odpowiednikiem kobiecej menopauzy. Jest to związane ze spadkiem poziomu testosteronu, który zmniejsza się już od 30. roku życia.  Po 65. roku życia do powiększenia się gruczołów piersiowych dochodzi u co trzeciego mężczyzny.

Przyczyny ginekomastii

Ginekomastia u mężczyzn dojrzałych może pojawić się nagle, może uwidaczniać się stopniowo lub też być ginekomastią przetrwałą z okresu dojrzewania. Powiększenie gruczołów piersiowych może być spowodowane przyjmowaniem niektórych leków. Wyróżnia się również ginekomastię rzekomą oraz idiopatyczną (bez wyraźnej przyczyny). Ginekomastia idiopatyczna to około 36% przypadków powiększenia gruczołów piersiowych u zdrowych młodych mężczyzn. Tego typu ginekomastia zazwyczaj sama nie ustępuje. W pozostałych przypadkach mamy do czynienia z ginekomastią objawową, czyli z powiększeniem piersi będącym skutkiem choroby ogólnoustrojowej. Wtedy leczenie ukierunkowane jest na chorobę podstawą - niestety nie wszystkie przyczyny ginekomastii objawowej są usuwalne, co powoduje konieczność zabiegu operacyjnego, aby pozbyć się powiększenia gruczołów piersiowych.

Ginekomastia rzekoma

Niektórzy mężczyźni zgłaszający się do lekarza z powodu powiększenia piersi ma ginekomastię rzekomą. U tych mężczyzn dochodzi do nagromadzenia tłuszczu w okolicy piersi, co powoduje ich powiększenie i pojawienie się piersi przypominającej kobiecą. W ginekomastii prawdziwej mamy do czynienia z rozrostem gruczołu piersiowego a nie tkanki tłuszczowej. Odróżnienie prawdziwej od rzekomej ginekomastii jest możliwe podczas badania dotykowego wykonanego przez lekarza. Pierś w przypadku ginekomastii rzekomej jest miękka. W ginekomastii prawdziwej pierś ma wzmożoną spoistość. Ostatecznie potwierdzenie lekarz uzyskuje na podstawie badania USG piersi.

Ginekomastia rzekoma jest najczęściej wynikiem otyłości. Na uwagę zasługuje fakt, że wraz z gromadzeniem się tkanki tłuszczowej w okolicy piersi, możemy mieć do czynienia z jednoczesnym powiększeniem gruczołu piersiowego. Ginekomastia rzekoma może być przyczyną pojawienia się ginekomastii prawdziwej. Powodem tego jest fakt, że tkanka tłuszczowa jest miejscem, gdzie dokonuje się przemiana hormonów męskich w żeńskie. Niewłaściwa równowaga pomiędzy estrogenami a androgenami z kolei powoduje ginekomastię rzeczywistą.

Ginekomastia jako efekt niepożądany zażywanie niektórych leków

Wśród przyczyn powiększenia gruczołu sutkowego u mężczyzn wymienia się zażywanie niektórych leków. Ginekomastię wywołać mogą leki, które mają działanie estrogennne lub przyczyniające się do zahamowania działania androgenów. Ma to wpływ na równowagę między hormonami żeńskimi i męskimi, co jest podstawowym powodem powiększenia piersi u mężczyzn. Do takich środków zalicza się androgeny, które stosowane są w celach dopingowych. Z ginekomastią możemy mieć również do czynienia u osób przyjmujących leki stosowane w leczeniu chorób prostaty. Wśród przyczyn wymienia się również niektóre leki moczopędne (spironolakton), substancję stosowana m.in. w leczeniu grzybicy skóry oraz łupieżu pstrego (ketokonazol), leki stosowane w terapii nadciśnienia tętniczego oraz chorób serca (enalapryl, werapamil) oraz leki stosowane w leczeniu chorób układu pokarmowego m.in. takich jak choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (ranitydyna, która jest w składzie popularnych leków na zgagę oraz omeprazol).

Nadmierna wrażliwość gruczołu sutkowego na estrogeny

Nadmierna wrażliwość na estrogeny może powodować, że do powiększenia gruczołów sutkowych dojdzie na skutek spożywania produktów żywnościowych o działaniu estrogennym.

Wśród produktów bogatych w fitoestrogeny najczęściej wymienia się soję. Również inne rośliny strączkowe, kiełki fasoli, nasiona słonecznika, oleje z nasion, głównie olej lniany.

Powiększenie piersi u mężczyzn a picie piwa

Na szczególną uwagę zasługuje piwo. Trunek ten zawiera fitoestrogeny, które wykazują działanie podobne do estrogenów. Picie piwa może być przyczyna zmniejszenia wydzielania testosteronu. Piwo pite w nadmiernych ilościach może zaburzać równowagę między hormonami żeńskimi a męskimi, co prowadzić może do ginekomastii. Do rozrostu gruczołu piersiowego u mężczyzn może dojść szczególnie u osób, u których gruczoły sutkowe są nadmiernie wrażliwe na działanie estrogenów. Jest to więc uzależnione od predyspozycji indywidualnych oraz od ilości wypijanego piwa. Warto również zauważyć, że rozkład alkoholu odbywa się głównie w wątrobie, która może zostać uszkodzona z powodu regularnego nadmiernego jego spożywania, co prowadzić może do marskości wątroby, która m.in. manifestować może się powiększeniem gruczołów piersiowych u mężczyzn.

Choroby będące przyczyną ginekomastii

Ginekomastia może być objawem chorób jąder. Ginekomastia może rozwijać się u mężczyzn z rakiem jądra lub niezłośliwymi czynnymi hormonalnie nowotworami jądra. Powiększenie gruczołów piersiowych następuje również w wyniku utraty jąder. Brak równowagi testosteronowej, powoduje nie tylko brak jądra lub nowotwór ale również zespoły wrodzone takie jak zespół Klinefeltera.

Ginekomastia jest efektem wszystkich zaburzeń, w efekcie których dochodzi do niedoboru hormonów męskich, w tym miejscu warto wymienić hipogonadyzm (niewydolność hormonalna jąder).

Powiększenie gruczołów sutkowych u mężczyzn może być też wynikiem wspomnianej w poprzednim paragrafie marskości wątroby. W wyniku marskości tego organu dochodzi do spowolnienia metabolizmu estrogenów i androgenów. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku przewlekłej niewydolności nerek. Wśród chorób mogących objawiać się ginekomastią wymieniana jest również nadczynność tarczycy.

Wśród chorób ogólnoustrojowych w wyniku których może dojść do ginekomastii objawowej wymienia się również raka płuca, guzy nadnerczy, guzy przysadki, rak okrężnicy i prostaty.

Objawy ginekomastii

Ginekomastia objawia się powiększeniem gruczołów sutkowych po jednej lub obu stronach. W przypadku, gdy nagle pojawi się ginekomastia jednostronna może to świadczyć o raku piersi. Należy więc podjąć działania, które pozwolą wykluczyć taką ewentualność. Jeden na 100 przypadków raka sutka dotyczy mężczyzn. Warto jednak zaznaczyć, że sama ginekomastia nie przyczynia się do zwiększenia ryzyka wystąpienia raka sutka.

Powiększeniu gruczołów sutkowych u dorosłych mężczyzn zwykle nie towarzyszą żadne objawy podmiotowe, czyli odczuwane przez samego pacjenta.

Ginekomastię lekarz stwierdza na podstawie badania dotykowego oraz badań dodatkowych, jak np. USG. Lekarz ocenia utkanie oraz sprężystość tkanki gruczołowej względem podłoża. Wydzielina wydostająca się z brodawki sutkowej samoistnie lub przy ucisku może świadczyć o raku sutka lub hiperprolaktynemii. Przyczyną  hiperprolaktynemii są praktycznie te same choroby, które zostały wymienione w paragrafie na temat przyczyn chorobowych ginekomastii objawowej. Dlatego wydzielina z brodawki sutkowej jest ważnym sygnałem, że lekarz ma do czynienia z ginekomastią, która pojawiła się na skutek innej choroby. Badanie pozwala też odróżnić ginekomastię prawdziwą od rzekomej (przerost tkanki tłuszczowej w okolicy sutków).

Po stwierdzeniu ginekomastii, konieczne mogą być dodatkowe badania diagnostyczne w celu wykrycia przyczyny powiększenia gruczołów piersiowych, chyba że w wyniku wywiadu lekarskiego okaże się, że pacjent ma już zdiagnozowaną chorobę, która jest przyczyną ginekomastii oraz badania ją potwierdzające.

Leczenie ginekomastii

Jeżeli ginekomastia jest objawowa, czyli jest objawem zaburzeń ogólnoustrojowych, to w takiej sytuacji leczenie ginekomastii jest leczeniem chorób podstawowych. Wyleczenie choroby, która jest przyczyną powiększenia gruczołów piersiowych, nie daje gwarancji ustąpienia ginekomastii. Im szybciej podejmie się leczenie choroby, która jest odpowiedzialna za powiększenie gruczołów piersiowych, tym większe są szanse, że zmiany nie będą się utrzymywać.

Jeżeli ginekomastia powstała w wyniku przyjmowania leków, wtedy lekarz podejmuje decyzje o ewentualnym zastąpieniu ich innymi. W sytuacji, gdy przyczyna nie jest znana, gdyż mamy do czynienia z ginekomastią idiopatyczną, metodą o częściowej skuteczności jest podawanie antyestrogenów lub analogów androgenów, które nie przekształcają się w estrogeny. Długotrwała ginekomastia jest zazwyczaj niepodatna na farmakoterapię. W przypadku, gdy przyczyna powiększenia gruczołu piersiowego jest nieznana lub przyczyna jest poznana, jednak nieusuwalna, wtedy pozostaje zabieg operacyjny. Zabieg operacyjny przeprowadza się wówczas, jeżeli ginekomastia stanowi problem dla pacjenta. Leczenie ma charakter kosmetyczny, gdyż ginekomastia nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem pojawienia się nie tylko chorób związanych z sutkiem, jak  rak sutka, ale także innych chorób bezpośrednio nie związanych z piersią.

Operacyjna redukcja męskich piersi

Operacja polega na chirurgicznym wycięciu nadmiaru gruczołu piersiowego. W przypadku, gdy wyniosłość piersi jest bardzo duża, konieczne jest, oprócz wycięcia gruczołu, usunięcie nadmiaru skóry. W niektórych skrajnych przypadkach konieczne jest usunięcie piersi i przeszczepienie brodawka otoczka.

Jeżeli lekarz stwierdzi, że powiększenie piersi jest wynikiem ginekomastii rzekomej (nagromadzenie się tkanki tłuszczowej - bardzo często w wyniku otyłości), wtedy odpowiednim zabiegiem jest liposukcja, czyli odessanie nadmiaru tkanki tłuszczowej.

W przypadku, gdy ginekomastia nie jest wielka, wystarcza znieczulenie miejscowe. Blizna jest mało widoczna, ponieważ zlokalizowana jest na pograniczu ciemnej skóry otoczki i jasnej skóry klatki piersiowej.

Ginekomastia - rekonwalescencja po zabiegu

Po zabiegu z reguły wystarczające są zwykłe leki przeciwbólowe. Obszar operowany przez jakiś czas może być opuchnięty i zasiniały. Zaleca się noszenie przez okres miesiąca specjalnej kamizelki uciskowej. Przez ten okres czasu należy powstrzymać się również od zajęć wymagających dużego nakładu siły fizycznej. Przez pierwszy tydzień nie wolno pracować, czynności ograniczyć jedynie do tych absolutnie koniecznych. Po tygodniu szwy są zdejmowane i po tym okresie można wrócić do pracy, jeżeli jest to praca umysłowa. O szczegółach postępowania z raną pooperacyjną oraz pielęgnacji  blizny pooperacyjnej pacjent zostaje dokładnie poinformowany przez lekarza chirurga.

Rak piersi: nowa technika rekonstrukcji piersi

Diep to autologiczna rekonstrukcja piersi, to znaczy – bez protezy, przy użyciu tkanki własnej pacjentki pobranej na poziomie brzucha, czyli unaczynionego kawałka skóry i tłuszczu. Od 2012 roku technika Diep jest proponowana francuskim pacjentkom w szpitalu CHU w Nantes. Jej poziom powodzenia wynosi 95%.... czytaj więcej

Ból piersi: obrazowanie nie przynosi znaczących korzyści

Jeżeli jesteś kobietą doświadczającą bólu piersi, twoją pierwszą myślą może być wizyta u lekarza oraz badanie techniką obrazowania, aby przekonać się, co jest z tobą nie tak. Pierwszy podstawowy instynkt, który nie powinien nikogo dziwić. Ale teraz, nowe badanie pokazuje, że badanie metodą obrazowania w kierunku b&o... czytaj więcej

Dodaj komentarz

Brak komentarzy

Gorący temat

Jak cukrzyca wpływa na wzrok?

Jak cukrzyca wpływa na wzrok?

Cukrzyca może doprowadzić do utraty wzroku! »

Najnowsze choroby

Tagi

Aktualności