Choroby

Znajdź chorobę:

Wybierz literę rozpoczynającą nazwę choroby:

Choroby tarczycy

Tarczyca to bardzo ważny gruczoł znajdujący się w organizmie człowieka, a jego główna funkcja polega na produkcji hormonów. Choroby tarczycy występują dość często i mogą być związane, np. z zaburzeniami w produkcji hormonów, jeżeli produkowana jest ich zbyt duża ilość lub zbyt mała.

Zobacz również objawy tej choroby: Objawy chorób tarczycy

Tarczyca inaczej nazywana jest gruczołem tarczowym i znajduje się na szyi po obydwóch stronach krtani i leży pod górnym odcinkiem tchawicy. Gruczoł ten zbudowany jest z dwóch płatów bocznych oraz części środkowej, która nazywana jest węziną. U niektórych osób może także występować trzeci płat, który jest nazywany płatem piramidowym.

Funkcje tarczycy

Tarczyca w organizmie człowieka spełnia bardzo ważną rolę. Jej główna funkcja polega na produkcji trzech ważnych hormonów: trójjodotyroniny, tyroksyny, kalcytoniny. Hormony te regulują i kontrolują funkcjonowanie organizmu każdego człowieka. Poza tym tarczyca wpływa na prawidłowy wzrost i rozwój człowieka, bierze udział w procesach przemiany materii i energii, ma też duże znaczenie dla prawidłowego rozwoju centralnego układu nerwowego oraz układu kostnego. Gruczoł ten odpowiada również za pracę układu pokarmowego oraz za wchłanianie białek, węglowodanów, fosforu i wapnia. Tarczyca wpływa też na właściwą sprawność fizyczną organizmu człowieka, odpowiada za pracę mięśni serca oraz za transport wody i gospodarkę wapniowo ? fosforanową. Funkcja tarczycy polega również na wyłapywaniu jodu z krwi, a także odpowiada za syntezę hormonów i uwalnianie ich do krwi.

Badania tarczycy

W celu zbadania tarczycy można wykonać badania laboratoryjne, w których oznacza się poziom hormonów we krwi, takich jak tyreotropina - TSH, a także tzw. wolna trójjodotyronina - FT3 oraz wolna tyroksyna - FT4. Lepiej przeprowadzić badanie wolnej formy hormonów T3 i T4, ponieważ białka, z którymi łączą się we krwi mogłyby zaburzyć wynik badania. Jeśli poziom TSH jest zwiększony oznacza to niedoczynność tarczycy, a jeśli zmniejszony to mamy do czynienia z nadczynnością tarczycy. Natomiast jeśli poziom FT3 i FT4 jest poniżej normy wskazuje to na niedoczynność tarczycy, a jeśli są powyżej normy świadczy to o nadczynności tarczycy. Można również wykonać ultrasonografię tarczycy, radioizotopowe badanie tarczycy, czyli scyntygrafię (SCC), a także cienkoigłową biopsję aspiracyjną. Ultrasonografia tarczycy pozwala określić, jakie zaszły zmiany w obrębie tarczycy. Umożliwia wykrycie drobnych guzków oraz ocenę wielkość wola. Jest to badanie bezpieczne. Natomiast radioizotopowe badanie tarczycy pozwala ustalić położenie wola, określić jego wielkość, a także określić charakter guzków. W badaniu tym wykorzystywane są izotopy promieniotwórcze, a przeciwwskazaniem do jego wykonania jest ciąża i czas karmienia piersią. Cienkoigłowa biopsja aspiracyjna umożliwia pobranie fragmentu chorej tkanki w celu oddania jej do badania histologicznego, dzięki temu możliwe jest określenie, czy zaszły zmiany nowotworowe.

Zapobieganie chorobom tarczycy

Dla zdrowia tarczycy bardzo ważna jest odpowiednia dieta, która będzie dostarczać organizmowi jod, który bierze udział w procesie wytwarzania hormonów tarczycy. Zapotrzebowanie organizmu na jod każdego dnia wynosi około 150 mikrogramów. Bardzo trudno jest znaleźć produkty, które w swoim składzie będą zwierały jod. Występuje on w rybach morskich, owocach morza, wołowinie, wieprzowinie, rzodkiewce, płatkach owsianych. W sklepach można również kupić sól jodowaną, jednak jest ona niezdrowa i nie można przesadzać z jej spożywaniem. Najlepiej solić już po ugotowaniu posiłku, ponieważ jod wyparowuje podczas gotowania. Można także wybrać się nad morze, gdzie powietrze zawiera w swoim składzie jod, a najlepiej spacerować w wietrzną pogodę, ponieważ wtedy jest go najwięcej. Trzeba zadbać także o dobre samopoczucie i unikanie nadmiaru stresu, który również wpływa negatywnie na tarczycę i cały organizm człowieka. Należy również unikać nadużywania wykonywania badań rentgenowskich, ponieważ zbyt duże dawki promieniowania mogą negatywnie wpływać na pracę tarczycy. Badania rentgenowskie należy wykonywać wtedy, gdy są konieczne i nie ma możliwości zrobienia innego badania. Jednak niektórym chorobom tarczycy nie da się zapobiegać.

Choroby tarczycy

Najczęściej pojawiającymi się chorobami układu wydzielania wewnętrznego, inaczej nazywanego układem dokrewnym, są choroby tarczycy. Choroby te dotyczą częściej kobiet niż mężczyzn, ale to nie oznacza, że mężczyzn nie powinien badać tarczycy. Nie wolno bagatelizować chorób tarczycy. Choroby tarczycy to niedoczynność, nadczynność, zapalenia tarczycy, wole obojętne, guzki tarczycy oraz nowotwory tarczycy, są one związane z niewłaściwą budową  funkcjonowaniem tarczycy.

Nadczynność tarczycy inaczej nazywana jest hipertyreozą. Jest to zaburzenie czynności tarczycy, które powstaje w wyniku wydzielania zbyt dużej ilości hormonów przez tarczycę. Mogą być różne przyczyny tej choroby. Nadczynność tarczycy występuje w chorobie Gravesa - Basedowa, ale także pojawia się w przypadku wola guzkowego nadczynnego, nazywanego chorobą Plummera.

Niedoczynność tarczycy inaczej nazywana jest hipotyrezą. Choroba ta polega na wydzielaniu zbyt małej ilości hormonów przez tarczycę. Przyczyny niedoczynności to m.in. niedobór jodu, który jest potrzebny do wytwarzania hormonów, uszkodzenie tarczycy spowodowane przewlekłym zapaleniem, a także w wyniku używania jodu promieniotwórczego w leczeniu nadczynności tarczycy. Niedoczynność może także spowodować operacja tarczycy, a także stosowanie radioterapii w okolicach szyi oraz wady genetyczne.

Wole obojętne to powiększenie tarczycy, ale hormony są wydzielane w odpowiedniej ilości. Może się on pojawić w różnych chorobach tarczycy, jednak jeśli jest to jedyny objaw mamy do czynienia z wolem obojętnym. Przyczyną pojawienia się wola obojętnego może być niedobór jodu, ale także nadmiar jodu oraz predyspozycje genetyczne. Związki wolotwórcze zawarte są także w zanieszczyszczeniach przemysłowych, np. związki rtęci, fenole, a także zawierają je niektóre warzywa, np. kapusta, kalafior i rzodkiew.

Zapalenia tarczycy stanowią wiele różnych chorób tego gruczołu. Ze względu na przebieg choroby wyróżnia się zapalenie ostre, podostre i przewlekłe. Bardzo często przyczyną ostrego zakaźnego zaplenia tarczycy są bakterie, np. gronkowce. Natomiast przyczyną ostrego zaplenia tarczycy może być krwotok do gruczołu, który może powstać samoistnie lub w wyniku urazu szyi. Podostre zapalenie tarczycy inaczej nazywane jest chorobą de Quervaina. Jej przyczyny nie zostały jeszcze dokładnie poznane, ale przyjmuje się, że wywołują ją infekcje wirusowe. W wyniku tej choroby rozwijają się w tarczycy zmiany zapalne. Natomiast postacią przewlekłego zapalenia tarczycy jest choroba Hashimoto, która jest przewlekłym limfocytowym zapaleniem tarczycy. Przyczyny powstawania tej choroby nie są dokładnie poznane, jednak uważa się, że może się ona rozwijać w wyniku zaburzeń układu immunologicznego.

Nowotwory tarczycy występują bardzo rzadko. Wyróżnia się nowotwory łagodne, czyli gruczolaki oraz nowotwory złośliwe, czyli raki. W niektórych przypadkach gruczolaki mogą przerodzić się w nowotwory. Przyczyną raka tarczycy może być nadmiar lub niedobór jodu, czynniki genetyczne, napromieniowanie okolic szyi, zwłaszcza w dzieciństwie oraz nadmierna stymulacja tarczycy przez tyreotropinę.

Leczenie chorób tarczycy

W przypadku chorób tarczycy stosuje się różne metody leczenia. Można zastosować leczenie farmakologiczne, w którym podaje się leki wpływające na zdolność wydzielniczą tarczycy.  W przypadku niektórych chorób stosuje się leczenie chirurgiczne, a w innych chorobach również leczenie jodem radioaktywnym.

Choroby tarczycy występują dość często i nie należy ich lekceważyć. Należy zgłosić się do lekarza, który postawi właściwą diagnozę i będzie można rozpocząć odpowiednie leczenie.

Autor: Ilona Górecka

Zobacz również objawy tej choroby: Objawy chorób tarczycy

Zaburzenia tarczycy u kobiet ciężarnych

Mniej niż jedna kobieta na cztery (24%), poddaje się testom wykrywającym dysfunkcjonowanie tarczycy w czasie ciąży. Jest to niedobry wynik, ponieważ istnieje poważne ryzyko dla zdrowia kobiety (a także dla płodu), jak podaje ostatni sondaż Harris Decima.... czytaj więcej

Nadczynność tarczycy

Najczęstszymi przyczynami nadczynności jest pobudzenie tarczycy przez grupę własnych przeciwciał (autoprzeciwciał) wytwarzanych patologicznie (choroba Graves-Basedowa) lub obecność gruczolaka, który wydziela hormony tarczycy niezależnie od wydzielanego przez przysadkę mózgową hormonu tyreotropowego (TSH).... czytaj więcej

Dodaj komentarz

Brak komentarzy

Gorący temat

Niska waga ciała może być przeszkodą w poczęciu dziecka!

Niska waga ciała może być przeszkodą w poczęciu dziecka!

Nie tylko otyłość jest przyczyną niepłodności »

Najnowsze choroby

Tagi

Aktualności